Bevrijdingsdag

Bevrijdingsdag is de dag waarop het einde van de Tweede Wereldoorlog wordt gevierd. In Nederland wordt als datum 5 mei aangehouden, omdat het Duitse leger in Nederland op 5 mei 1945 zou hebben gecapituleerd. Veel andere Europese landen vieren niet, zoals Nederland, de bevrijding van het eigen territorium, maar herdenken al dan niet op officiële wijze de overwinning op Duitsland (Engels: Victory in Europe Day). Meestal wordt de overwinning op 8 mei gevierd omdat Duitsland op 8 mei 1945 capituleerde, waardoor in Europa een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog. In de voormalige Oostbloklanden wordt 9 mei als de Dag van de Overwinning aangehouden omdat Duitsland tegenover de Sovjetunie een dag later capituleerde.

Met de capitulatie van Duitsland was de Tweede Wereldoorlog in Europa afgelopen. Het definitieve einde van de Tweede Wereldoorlog kwam echter pas ruim drie maanden later op 15 augustus 1945 toen uiteindelijk ook Japan als laatst overgebleven asmogendheid de strijd staakte, nadat de geallieerden hadden gedreigd met meer atoombommen. De formele capitulatie van Japan vond plaats op 2 september 1945.

België

In België is 8 mei geen officiële feestdag meer sinds de federalisering van het land; de scholen hebben geen vrije dag, maar sommige overheidsinstellingen (provincie- of gemeentebesturen) en ministeries geven wel een vrije dag.

Op 4 mei 2007 is wel door de Belgische overheid besloten om deze feestdag eventueel ook als een Belgische feestdag te beschouwen, maar alleen in Brussel.

Nederland


5 mei als nationale feestdag

In Nederland vindt de viering van de bevrijding plaats op 5 mei. Deze wordt vooraf gegaan door de Nationale Dodenherdenking op 4 mei.

Achtergrond

Op 4 mei 1945 capituleerde de Duitse admiraal Von Friedeburg te Lüneburg namens de Duitse troepen in Noordwest-Duitsland, Nederland, Sleeswijk-Holstein en Denemarken voor de Britse veldmaarschalk Montgomery. De capitulatie ging de volgende dag in. De Duitse troepen stonden toen onder hoede van de Flensburgregering onder Karl Dönitz (Adolf Hitler was reeds gestorven).

Die dag ontbood de Canadese generaal Charles Foulkes de Duitse opperbevelhebber Johannes Blaskowitz naar Hotel De Wereld in Wageningen om daar in het bijzijn van Prins Bernhard (commandant van de Binnenlandse Strijdkrachten) de uitwerking van de capitulatie van de Duitse troepen in Nederland te bespreken. Blaskowitz vroeg 24 uur bedenktijd. Een dag later (dus op 6 mei 1945) werden de uitgewerkte voorwaarden van de capitulatie getekend in een boerderij te Nude, even buiten Wageningen. Later zou, mede dankzij Foulkes, de mythe ontstaan dat Blaskowitz namens de Duitse troepen in Nederland op 5 mei had gecapituleerd in Hotel De Wereld, in het bijzijn van Prins Bernhard. Zowel het Canadian War Museum in Ottawa als De Casteelse Poort in Wageningen menen de pen te bezitten waarmee Foulkes tekende.

Nationale feestdag

Na de bevrijding in 1945 werd bepaald dat Bevrijdingsdag om de vijf jaren gevierd zou worden. Pas in 1990 werd de datum van 5 mei uitgeroepen tot een nationale feestdag, waarop jaarlijks de bevrijding van het Nederlandse koninkrijk in 1945 van de Duitse en Japanse bezetting wordt herdacht en gevierd. In 1999 werd 15 augustus, de dag van de Japanse capitulatie in 1945, tevens een dag waarop uitgebreid gevlagd mag worden. De datum van 5 mei als nationale feestdag is ook vastgelegd in de Algemene Termijnenwet.

Eén en ander betekent echter niet dat 5 mei automatisch een vrije dag is. De Nederlandse regering heeft bepaald dat werknemers en werkgevers zelf een regeling moeten treffen. Dit is terug te vinden in Staatscourant 190, 1 oktober 1990.

Werknemers in het bedrijfsleven hebben op 5 mei een vrije dag als dit in de cao is afgesproken. Als dit niet is afgesproken of als de bedrijfstak geen cao heeft, beslist de werkgever over wel of geen betaald vrij. Personeel in (rijks)overheidsdienst heeft, voor zover dit in de cao is opgenomen en de dienst het toelaat, op 5 mei een vrije dag. Semi-overheden volgen dit voorbeeld zo veel mogelijk.

Viering

Minister-president Mark Rutte ontsteekt het Bevrijdingsvuur in Breda (2012)

Door het gehele land worden doorgaans activiteiten georganiseerd; elke stad en plaats heeft zijn eigen activiteitenprogramma waarbij vaak veel muziekfestiviteiten.

De Nationale Viering van de Bevrijding start elk jaar in een andere provincie. De bevrijdingsprovincie was in 2012 de provincie Noord-Brabant. De aftrap van de bevrijdingsfeesten vond in 2012 in Breda plaats. De minister-president ontsteekt traditiegetrouw het Bevrijdingsvuur, het officiële startsein van de Bevrijdings-festiviteiten.

De Nationale Viering van de Bevrijding op 5 mei vindt plaats in Amsterdam en twaalf belangrijke provinciesteden, die elk hun eigen bevrijdingsfestival houden. Daaronder zijn grote festivals als Bevrijdingspop in de Haarlemmerhout te Haarlem en het Bevrijdingsfestival Overijssel te Zwolle. Sinds 1991 worden door het Nationaal Comité 4 en 5 mei Nederlandse artiesten aangesteld als "Ambassadeurs van de Vrijheid" en per helikopter van festival naar festival vervoerd.

Ook elders in het land zijn er verschillende bevrijdingsfestivals, waaronder het Gelderse Bevrijdingsfestival in Wageningen.



Bron: Wikipedia